سلامتی

اطلاعاتی مفید در رابطه با بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) | بیماری

: اطلاعاتی به درد بخور در مورد مریضی اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS)

: دلیل مرگ بیشتر مبتلایان به ALS ناتوانی در تنفس یا عفونت ریه هاست. شاید باحال باشه​ بدونین یه استثنای عجیب بر قانون سالای زندگی پس از دچار شدن به ALS هست و الان هم زنده س و اتفاقا جزو نوابع نادر در تاریخ علم بشر هم هستش.

 

ALS یه مریضی عصبی پیشرونده س که دلیل نابودی کم کم سلولای عصبی ای می شه که وظیفه کنترل حرکت ماهیچه ها رو بردوش دارن. با پیشرفت مریضی، افراد گرفتار کم کم توانایی کنترل حرکت ماهیچه هاشون رو از دست میدن. یعنی، با مرور زمان فرد گرفتار یواش یواش تواناییای حرکتی خود رو از دست میده. البته توانایی تفکر و حافظه این افراد معمولا تحت تاثیر این مریضی قرار نمی گیره.

 

هم اینکه، این مریضی مسری نیس و جزو سرطانا هم به حساب نمی ره.ALS به اقتباس از نام بازیکن معروف بیسبال آمریکایی که به این مریضی گرفتار شده بود به «مریضی لو گریگ» (Lou Gehrig) هم معروفه. گریگ، براساس اطلاعات مندرج در سایت شخصی اش، اولین علائم مریضی راسال ۱۹۳۸، یعنی حدود ۳۵ سالگی، نشون داد​ و البته پزشکان به مدت یه سال نتونستن بیماریش رو تشخیص بدن. اون آخرسر سال ۱۹۴۱ در ۳۷ سالگی به دلیل همین مریضی درگذشت.

 

 

 

علائم مریضی ALS عبارتند از:
ـ ضعف و تحلیل رفتن ماهیچه ها در ناحیه دست و پا، ماهیچه های تنفسی و گلو و زبون. این ضعف معمولا از دست و پا شروع می شه و با گذشت زمان بدتر و بدتر می شه.

 

ـ انقباض، گرفتگی و کوفتگی ماهیچه ای در کنار خستگی زودتر از موعد معمولی ماهیچه ها

 

ـ صحبت با سرعت کم اون طور که کم کم درکش واسه بقیه سخت تر می شه.

 

ـ سختی در تنفس و بلع تا جایی که ممکنه به بروز حالات خفگی برسه.

 

ـ خندیدن یا گریستن بی اراده، یهویی و لاینقطع

 

ـ تغییر روش راه رفتن و در آخر از دست دادن توانایی راه رفتن

 

تشخیص مریضی ALS
به دلیل وجود پیچیده و هم بعضی علائم مشابه با بقیه بیماریای عصبی، لازمه موارد زیاد و هم جنبه های مختلفی از زندگی و سلامت فرد مریض بررسی شه. دکتر معالج درباره سوابق سلامت فرد و خونواده اش سوالاتی خواهد پرسید، و هم آزمایشایی به عمل میاره تا ببینه این علائم بروز می کنه یا نه:

 

ـ تحلیل رفتن ماهیچه ها و هم ضعف اونا، مخصوصا در دستا و پاها

 

ـ انقباض ماهیچه ای

 

ـ اسپاسم یا گرفتگی ماهیچه های دست یا پا طوریکه در مقابل عوامل حرکت دهنده خارجی سخت مقاومت می کنن

 

ـ واکنشای غیرعادی تاندونا (زردپیا)

 

ـ علامت بابینسکی: (Babinski) وقتی کف پا با یه جسم خارجی از پاشنه به سمت انگشتان تحریک شه، انگشتان پای فرد گرفتار به ALS به بالا حرکت می کنه و از هم باز می شن. در افراد سالم انگشتان به پایین یا به اصطلاح به داخل خم می شن.

 

ـ سختی در دم و بازدم عمیق

 

ـ ضعف ماهیچه های صورت

 

ـ صحبت نامفهوم

 

دکتر هم اینکه بررسی می کنه که تغییرات زیر هم واسه شما اتفاق افتاده یا خیر:
ـ تغییر در احساس درد، حس لامسه، و احساس گرما

 

ـ تغییر در حرکت چشما

 

ـ تغییر در پروسهای فکری سطح بالا، مثل: درک، دلیل آوردن، قضاوت، تخیل

 

هیچ آزمایش درست و درمانی وجود نداره که علائم ALS رو تایید کنه. دکتر شما این مریضی رو براساس آزمایش تو یه روند حذف گزینه های احتمالی تشخیص میده؛ چون بخشی از علائم این مریضی با بعضی بیماریای دیگه عصبی مشترکه. واسه انجام این کار و رسیدن به نتیجه پایانی در تشخیص مریضی، بعضی وقتا لازمه بعضی روشای معاینه و هم آزمایشایی دیگه استفاده کرده شه.

 

 

عادی ترین این روش ها عبارتند از:
ـ آزمایش خون
ـ آزمایش و موشکافی مایع نخاع
ـ اسکن MRI

متخصصی که در آخر باید ALS رو تشخیص بده عصب شناس، یا همون متخصص دستگاه عصبی​ است.

 

دوره مریضی ALS
افراد گرفتار به ALS به طور میانگین سه تا پنج سال پس از بروز علائم مریضی زنده می مانند، اما این قانون کلی درباره همه مبتلایان صادق نیس. دلایل نشون میده بعضی مبتلایان بیشتر از ۵ سال و حتی به مدت ۱۰ سال پس از بروز اولین علائم هم زنده مونده ان و بعد جون خود رو از دست دادن.

 

دلیل مرگ بیشتر مبتلایان به ALS ناتوانی در تنفس یا عفونت ریه هاست. شاید باحال باشه​ بدونین یه استثنای عجیب بر قانون سالای زندگی پس از دچار شدن به ALS هست و الان هم زنده س و اتفاقا جزو نوابع نادر در تاریخ علم بشر هم هستش.

 

استفن هاوکینگ، فیزیکدان و کیهان شناس برجسته بریتانیایی، از سال ۱۹۶۳، یعنی از ۲۱ سالگی که اولین علائم بیماریش بروز کرده تا الان (چیزی حدود ۵۱ سال) با این مریضی زندگی می کنه و هر چند تقریبا به دید جسمی به طور کامل ناتوانه، قدرت ذهنی اش بازم نبوغ آمیز به فعالیت ادامه میدن.

 

پیشگیری و درمان مریضی ALS
بدیش اینه تا الان هیچ راهی واسه پیشگیری از ALS و هم درمان اون پیدا نشده. سازمان غذا و داروی آمریکا تنها یه دارو رو واسه مصرف این بیماران تائید کرده که فقط در بعضی مبتلایان موثره و عمرشون رو تا حدی زیاد می کنه.

 

تعدادی دارو هم ممکنه به کنترل علائم ALS کمک کنن. واسه نمونه داروهای مسکن و هم شل کننده های ماهیچه ای می تونن درد به وجود اومده به وسیله اسپاسم یا گرفتگی ماهیچه ای رو تا حدی آرامش بدن.

 

اما کوششایی هم انجام شده تا زندگی رو واسه مبتلایان به ALS آسون تر سازه. حالا ابزارهایی در اختیار این بیماران قرار گرفته که انجام امور شخصی رو براشون ساده تر می سازه و در خیلی از موارد در انجام این کارا از کمک بقیه بی نیازشون می کنه؛ مثلا ابزارهایی واسه کمک به پوشیدن لباس و هم وسایل مخصوصی واسه خوردن غذا. یه عصای معمولی یا واکر هم می تونه راه رفتن رو واسه بعضی از این بیماران آسون کنه. در کنار این وسیله ها، مریضایی که در تنفس مشکلات کلی ای دارن باید به به کار گیری وسایل کمکی تنفس هم توجه کنن. اهمیت دستگاه های تنفس مصنوعی در این مورد بسیار بالاست؛ چون می تونه بعضی بیماران رو واسه چند سال زنده نگه داره.

 

 

پشتیبانی الهی
حمایتا و پشتیبانیای روحیه بخش و انگیزاننده در جنگ یه ریز مریض بسیار مهم و حیاتیه. مطمئنا بخش کلی اینجور حمایتایی از طرف خونواده و دوستان مریض هستش، اما مشاوران یا روان درمان​گران خبره هم می تونن کمکای زیادی به مریض بکنن یا حتی راهنماییای سودمندی به نزدیکان و دور و بریا اون ارائه بدن.

 

زمان مراجعه به متخصص
هروقت ضعف ماهیچه ای ​سراغ فردی بیاد یا در حرکت دادن و کنترل حرکتی ماهیچه هاش به مشکل برخورد کنه و هیچ دلیل راضی کننده ای براش نداشته باشه، باید در اسرع وقت به دکتر مراجعه کنه. مخصوصا این مسأله وقتی اهمیت خاص ای داره که در سخن گفتن، تنفس یا بلع مشکل پیدا کرده باشه.

 

آخر کار
ALS در آخر بر ماهیچه هایی که مسئولیت تنفس، بلع و بقیه فعالیتای حیاتی بدن رو بردوش دارن تاثیر میذاره و در نتیجه، آخرسر به مرگ منجر می شه، اما یادمون نره که پژوهشای بسیاری واسه پیدا کردن دلیل و درمان این مریضی بازم در جریانه و هم این رو هم یادمون نره که استثنا ممکنه واسه هرکی دیگه ای غیر از هاوکینگ هم اتفاق بیفته.

 

 

 

منبع :

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *